Pankreas kanseri başlangıç aşamasında herhangi bir belirti vermeyen bir kanser türüdür. Bu yüzden çoğu vakada pankreas kanseri tanısı geç konulabilir. Fakat pankreas kanseri doğru hasta grubunda cerrahi tedavi ile kontrol altına alınabilir. Pankreas kanseri cerrahi yöntem ile tedavi edilebilse de her hasta ameliyat için uygun değildir. Peki pankreas kanseri ne zaman, hangi durumlarda ameliyat edilir? Adana’da hastalarına hizmet veren Genel Cerrahi Uzmanı Prof. Dr. Nurkan Törer sizler için anlattı.
Pankreas Kanseri Nedir?
Pankreas sindirim enzimlerimizin ve başta insülin hormonu olmak üzere bazı hormonlarımızın üretiminden sorumlu yaşamsal bir organdır. Pankreas kanseri genellikle bu organın ekzokrin hücrelerinden kaynaklanır. En yaygın görülen pankreas kanseri türü pankreatik adenokarsinomdur.
Pankreas Kanserinde Ameliyatın Önemi Nedir?
Pankreas kanserinin cerrahi tedavisi söz konusu tümörün tümüyle çıkartılmasını sağladığı için son derece önemli bir prosedürdür. Uzun süreli sağkalım şansı sağladığı için de pankreas kanserinde ameliyat için uygun olan adayların ameliyat edilmesi gerekir. Ayrıca ameliyat kemoterapi ve radyoterapi gibi diğer tedavi prosedürleri için de elverişli bir zemin sağlar. Fakat pankreas kanseri ameliyatı son derece kompleks bir operasyondur ve büyük bir uzmanlık ve tecrübe gerektirir.
Pankreas Kanseri Hangi Evrede Ameliyat Edilir?
Cerrahi operasyon kararı pankreas kanserinin hangi evrede olduğuna göre alınır. Klinik olarak pankreas kanseri üç başlık altında değerlendirilir. Bunlar:
Rezektabl (Ameliyat Edilebilir) Pankreas Kanseri
Ameliyat edilebilir pankreas kanseri hastalarında tümör sadece pankreasla sınırlı haldedir. Henüz büyük damarları sarmamıştır ve uzak metastaz durumu söz konusu değildir. Bu gibi hastalarda doğrudan cerrahi tedavi seçeneği gündeme gelir.
Sınırda Rezektabl (Borderline) Tümörler
Bu gruptaki hastalarda tümör bazı damarlarla temas halindedir. Fakat cerrahi tedavi şansı tümüyle ortadan kalkmış değildir. Bu gibi hallerde ilk olarak kemoterapi uygulamalarına başvurulur ve sonrasında duruma göre ameliyat planlaması yapılır.
Lokal İleri veya Metastatik Pankreas Kanseri
Bu grup hastalarda tümör büyük damarları tümüyle sarmış haldedir. Karaciğer ya da başka organlara metastaz durumu söz konusudur. Bu hastalarda genellikle cerrahi tedavi uygulanmaz ve kemoterapi uygulamaları tercih edilir. Destekleyici tedavi yaklaşımları değerlendirilir.
Pankreas Kanserinde Hangi Ameliyatlar Yapılır?
Pankreas kanseri vakalarının cerrahi tedavisinde tümörün yerine ve büyüklüğüne göre farklı teknikler tercih edilir. Bunlardan biri olan Whipple Ameliyatı özellikle pankreas başı tümörlerinde uygulanır. En sık uygulanan pankreas kanseri ameliyatı whipple cerrahisidir. Bunun haricinde distal pankreatektomi operasyonu özellikle pankreasın gövde ve kuyruk bölümünde bulunan tümörlerde uygulanır. Total pankreatektomi operasyonunda ise kişinin pankreasın tamamı cerrahi olarak çıkartılır. Bu teknik nadiren tercih edilir.
Pankreas Kanseri Ameliyatı Öncesi Değerlendirme Süreci Nasıldır?
Pankreas kanseri ameliyatına ve ameliyat yöntemine karar verilmeden önce hasta kapsamlı değerlendirmelerden geçirilir. Bu süreçte hastalara;
- Bilgisayarlı Tomografi
- Manyetik Rezonans
- PET-CT
- Endoskopik Ultrason
- Kan Testleri gibi tetkikler uygulanır. Tümörün yaylımını ve ameliyat için uygunluğunu tespit etmek için bu tetkikler büyük önem taşır.
Pankreas Kanserinde Ameliyatın Riskleri Nelerdir ve Başarı Oranı Nasıldır?
Pankreas kanseri cerrahisinin büyük ve kompleks bir operasyon olduğunu unutmamak gerekir. Fakat uzman ve tecrübeli bir cerrah tarafından, profesyonel bir ekiple, uygun koşullarda gerçekleştirilen ameliyatlarda komplikasyon olasılığı son derece düşüktür. Başarı oranı ise oldukça yüksektir. Bu operasyonlarda karşılaşılabilecek olası riskler ise şu şekildedir:
- Enfeksiyon
- Kaçak
- Sindirim problemleri
- Kanama
Pankreas Kanserinde Ameliyat Sonrası Süreç Nasıldır?
Pankreas kanseri ameliyatından sonra hastaların yedi ila on gün süresince hastanede gözetim altında tutulması gerekir. Bu süreçte hastanın beslenme düzeni kademeli olarak normale döndürülür. Gerekli görülürse ameliyatın sonuçları kemoterapi uygulamaları ile desteklenir. Bu hastaların uzun vadede düzenli olarak takip edilmesi gerekir.
Pankreas Kanserinde Erken Tanının Önemi Nedir?
Pankreas kanseri ne yazık ki genellikle erken aşamada belirti göstermez. Geç belirti vermesi de hastalığın tanısında geç kalınmasına neden olabilir. Fakat;
- Nedensiz kilo kayıpları yaşandığında
- Sarılık durumlarında
- Sürekli olarak karın ya da sırt ağrısı yaşandığında
- Ya da iştahsızlık durumlarında doktora başvurmak, pankreas kanserinin erken evrede tespit edilmesini sağlayabilir ve ameliyat şansını arttırabilir.
Pankreas Kanseri Ameliyatı Hakkında Sıkça Sorulan Sorular
Pankreas kanseri her hastada ameliyat edilir mi?
Hayır, pankreas kanseri ameliyatı yalnızca tümörün henüz yayılmadığı ve cerrahi olarak çıkartılmasının mümkün olduğu hastalarda uygun bir tedavi seçeneğidir.
Ameliyat pankreas kanserini tamamen iyileştirir mi?
Erken aşamada tespit edilen ve cerrahi operasyonla tamamen çıkartılabilen tümörlerde tam bir iyileşme sağlamak mümkündür. Fakat yine de hastanın durumunun yakından takip edilmesi ve ek tedavilere gereken önemin verilmesi gerekir.
Whipple ameliyatı riskli midir?
Whipple Cerrahisi büyük ve kompleks bir operasyondur. Fakat uzman ve tecrübeli bir cerrah tarafından, profesyonel bir cerrahi ekiple, uygun koşullarda gerçekleştirildiğinde whipple cerrahisinin başarı oranı son derece yüksektir.
Pankreas Kanseri Ameliyatı Sonrası Yaşam Nasıl Olur?
Pankreas kanseri ameliyatının ardından hastalar normal yaşantılarına dönebilirler. Fakat bazı vakalarda sindirim enzim desteği sağlanması gerekebilmektedir.
Kemoterapi olmadan ameliyat yapılabilir mi?
Evet, erken aşamada tespit edilen pankreas kanseri vakaları doğrudan cerrahi operasyonla tedavi altına alınabilir. Fakat birçok vakada cerrahi tedavinin kemoterapi uygulamaları ile desteklenmesi gerekir.
Pankreas kanseri erken nasıl anlaşılır?
Genellikle erken evrelerde herhangi bir belirti göstermeyen pankreas kanseri vakalarının erken tespiti de kolay değildir. Fakat risk faktörlerini bilmek bu aşamada avantaj sağlar. Risk grubundaki kişilerin düzenli olarak sağlık taramalarından geçmesi olası bir kanser olgusunun erken aşamada tespit edilmesini sağlar.
Pankreas Kanserinde Doğru Zamanlama Hayat Kurtarır
Pankreas kanserinde ameliyat kararı alınırken ve ameliyat türüne karar verilirken hastalığın evresi, tümörün yayılım durumu, hastanın genel sağlık durumu dikkate alınır. Erken aşamada tespit edilen ve doğru yöntemlerle tedavi edilen hastalarda ameliyat yaşam süresini ve hastanın yaşam kalitesini büyük oranda arttırır. Bu yüzden şüpheli belirtilerle karşılaşıldığında muhakkak uzman bir genel cerrahi ya da onkoloji hekimine başvurmakta yarar vardır.
