Günümüzde tüm dünyada en yaygın görülen sağlık sorunlarının başında gelen obezite estetik bir problem olmaktan öte birçok kronik hastalığın temel sebeplerinden biri olarak önemini koruyor. Beslenme programları, egzersizler ve medikal yöntemlerle obezite tedavisinde sonuç alınamayan hastalar için bariatrik cerrahi yani obezite cerrahisi etkili ve kalıcı çözümler sağlar. Obezite cerrahisinde en çok tercih edilen yöntemler arasında tüp mide ameliyatı (sleeve gastrektomi) ve gastrik by-pass ameliyatı bulunmaktadır. Peki hangi yöntem hangi hasta için daha uygun? Tüp mide ve gastrik by-pass ameliyatlarının avantajları ve dezavantajları neler? Adana’da hastalarına hizmet veren Genel Cerrahi Uzmanı Prof. Dr. Nurkan Törer, tüp mide ve gastrik by-pass ameliyatları hangi hastalar için daha uygun sizler için anlattı.
Tüp Mide (Sleeve Gastrektomi) Ameliyatı Nedir? Özellikleri Nelerdir?
Tüp mide operasyonları hastanın midesinin yüzde 75 ila 80’lik bir bölümünün cerrahi olarak çıkartılması esasına dayanır. Midenin vücutta kalan parçası adeta bir tüp formunda daraltılmış olur. Tüp Mide operasyonları sonrasında hastanın mide hacmi büyük oranda küçültüldüğü için daha az besinle bile doyum noktasına ulaşır. Açlık hormonu olarak da adlandırılan ghrelin hormonunun düzeyi azalır. Bu da kişinin iştahında belirgin bir düşüş yaşanmasını sağlar. Tüp mide ameliyatı teknik olarak kısıtlayıcı bir cerrahi operasyondur. Tüp mide ameliyatı hakkında kapsamlı bilgi almak için tıklayın.
Gastrik By-Pass Ameliyatı Nedir?
Gastrik By-Pass operasyonununda hastanın midesi küçük bir kese biçimine dönüştürülür. Ardından ince bağırsağın bir bölümü ile mide kesesi birbirine bağlanır. Bu operasyonun neticesinde hem hastanın mide hacmi küçültülmüş olur, hem de besin emilimi azaltılır. Gastrik By-Pass ameliyatı teknik olarak kısıtlayıcı ve emilim azaltıcı bir operasyondur. Gastrik By-pass ameliyatı hakkında kapsamlı bilgi almak için tıklayın.
Tüp Mide ve Gastrik By-Pass Arasındaki Temel Farklar Nelerdir?
Her iki ameliyat da kısıtlayıcı nitelikte operasyonlardır. Ancak gastrik by-pass aynı zamanda besin emilimini azaltarak da etki gösterir. Cerrahi operasyon açısından gastrik by-pass ameliyatı daha kompleks bir tedavi prosedürüdür. Tüp mide ameliyatının ardından tüp mide ameliyatı geçiren hastalarda vitamin eksikliği riski, gastrik by-pass ameliyatı geçirenlere kıyasla daha düşüktür. Her iki operasyon da önemli oranda kilo kaybı sağlar. Gastrik By-pass operasyonu besin emilimini de azalttığı için daha fazla kilo kaybı sağlayabilmektedir.
Hangi Hastaya Tüp Mide Ameliyatı Önerilir?
Tüp mide ameliyatının tercih edildiği vakaları sıralamamız gerekirse:
- Vücut Kitle İndeksi 35-45 arası değerde olan hastaları
- İleri seviyede reflü hastalığı bulunmayanlar
- Cerrahi açıdan daha az riskli bir obezite ameliyatı tercih etmek isteyen hastalar
- Ameliyat sonrasında vitamin, mineral ve besin değerleri açısından sorun yaşamak istemeyen kişiler
- Ve ilk defa obezite ameliyatı olacak kişilerde tüp mide ameliyatı daha çok tercih edilir.
Tüp mide ameliyatı genellikle erken dönem obezite vakalarında başarılı ve güvenli bir prosedür olarak değerlendirilir.
Hangi Hastaya Gastrik By-Pass Önerilir?
Gastrik by-pass operasyonunun daha çok tercih edildiği vaka ve durumlar şu şekildedir:
Vücut Kitle İndeksi VKİ 45 ve üzeri olan ileri seviye obezite hastaları
Tip 2 Diyabet hastalığı bulunan ve diyabeti kontrol altına alınamayan hastalarda
İlleri düzeyde reflü hastalığı bulunanlar
Geçmişte tüp mide ameliyatı geçiren ancak yeterli düzeyde kilo kaybedemeyen hastalarda
Metabolik sendromu bulunan hastalarda gastrik by-pass ameliyatı tercih edilmektedir.
Bilimsel Verilere Göre Hangi Obezite Ameliyatı Daha Etkili?
- Bu alanda yapılan bilimsel çalışmalar her iki operasyonun da uzun vadede yüzde 60 ila 80 oranında fazla kiloların kaybedildiğini göstermektedir.
- Gastrik by-pass kan şekerinin kontrolünün sağlanmasında ve metabolik hastalıkların kontrol altına alınmasında etkilidir.
- Tüp mide operasyonu ise komplikasyon riskinin daha düşük olmasından dolayı öne çıkmaktadır.
Obezite Ameliyatı Seçimi Nasıl Yapılır?
Obezitenin cerrahi tedavisi konusunda ameliyat türüne karar verilirken kişiye özgü faktörler dikkate alınmalıdır. Kişinin vücut kitle indeksi değeri, obeziteye eşlik eden diyabet ve hipertansiyon benzeri hastalıkları, beslenme alışkanlıkları, reflü durumu, hastanın yaşam tarzı ve ameliyattan beklentileri gibi faktörler göz önünde bulundurularak ameliyat türüne karar verilir. Bu yüzden hastaların genel cerrahi uzmanı, beslenme uzmanı, psikolog gibi farklı branşlardan uzmanların bulunduğu multidisipliner bir ekip tarafından değerlendirilmesi gerekir.
Obezite Ameliyatı Sonrası Süreç Nasıldır?
Hem tüp mide ameliyatının hem de gastrik by-pass ameliyatının ardından hastaların ilk haftalarda sıvı ve püre kıvamında besinlerle beslenmesi gerekir. Bu süreçte protein ağırlıklı beslenmeye özen göstermek büyük önem taşır. Hastanın alabileceği besin miktarı azalacağı için vitamin, mineral ve besin değerleri açısından takip edilmesi gerekir. Ameliyatın sonuçlarının düzenli egzersiz uygulamaları ile desteklenmesi gerekir. Ancak gastrik by-pass ameliyatı geçiren kişilerin yaşam boyunca vitamin, mineral ve besin takviyeleri alması gerekmektedir.
Tüp Mide Ameliyatı ve Gastrik By-Pass Ameliyatı İçin Olası Riskler ve Komplikasyonlar Nelerdir?
- Her cerrahi operasyon kendi içerisinde bazı riskler barındırır. Bu riskler:
- Enfeksiyon
- Kanama
- Kaçak
- Dumping sendromu
- Vitamin ve mineral eksikliği
Tüm bu olası risklerden sakınmak için uzman ve deneyimli bir cerrah ve donanımlı bir klinik tercih etmek büyük önem taşır.
Tüp Mide Ameliyatı ve Gastrik By-Pass Ameliyatı Hakkında Sıkça Sorulan Sorular
Tüp mide mi daha güvenli, gastrik by-pass mı?
Uzman ve deneyimli cerrahlar tarafından, doğru koşullarda gerçekleştirilen ameliyatlar güvenlidir. Ancak tüp mide ameliyatı cerrahi açıdan daha basit bir operasyondur. Bu yüzden komplikasyon riskinin daha düşük olduğu söylenebilir. Ancak risk faktörleri hastanın koşullarına göre şekillenir.
Hangi ameliyat daha fazla kilo verdirir?
Gastrik By-Pass operasyonları besin emilimini de bloke ettiği için kilo kaybı daha fazla olur. Buna karşın tüp mide ameliyatı da son derece başarılı bir operasyondur.
Diyabet hastaları için hangisi daha uygun?
Tip 2 Diyabet Hastalığının kontrol altına alınmasında gastrik by-pass operasyonları daha başarılı olarak değerlendirilir.
Ameliyat sonrası kilo geri alınır mı?
Eğer hasta ameliyat sonrasında yaşam tarzında sağlıklı yönde değişiklikler yapmazsa yeniden kilo alması olasıdır. Fakat beslenme uzmanı ile çalışarak, sağlıklı beslenerek ve egzersiz yaparak bu riski azaltabilirsiniz.
Obezite Ameliyatı Sonrası İz Kalır Mı?
Her iki operasyon da kapalı cerrahi yöntemi ile yani laparoskopi ile gerçekleştirilir. Bu yüzden açık ameliyatlara kıyasla vücutta kalan ameliyat izi minimal düzeydedir.
Ameliyattan sonra ne kadar sürede normal hayata dönülür?
Hastalar genel olarak bir ila iki hafta içerisinde günlük yaşantılarına geri dönebilmektedirler.
Obezite Cerrahisinde Kişiye Özel Yaklaşımın Önemi
Tüp mide ameliyatı ve gastrik by-pass ameliyatları obezitenin cerrahi tedavisinde etkinliği kanıtlanmış yöntemlerdir. Fakat en iyi ameliyat diye bir kavram yoktur. En doğru operasyon hastanın sağlık durumuna, operasyondan beklentilerine ve yaşam tarzına göre karar verilen operasyondur. Uzman bir cerrah ve multidisipliner bir ekip tarafından tedavi planlaması yapılmalıdır. Bu sayede kilo kaybı sağlamak ve hastanın yaşam kalitesini arttırmak mümkündür.
