Mide kanseri tedavisi için gerçekleştirilen Gastrektomi ameliyatı, midenin bir bölümünün veya tamamının alınması için gerçekleştirilen cerrahi bir operasyondur. Gastrektomi ameliyatı mide kanserinin yanı sıra obezite tedavisinde, tip 2 diyabet ve gastroparezi tedavisinde de kullanılabilmektedir. Midenin tamamen alınması beslenmeyi bozar mı sorusu mide kanseri ile mücadele eden her hastanın sıkça sorduğu bir sorudur. Adana’da hastalarına hizmet veren Genel Cerrahi Uzmanı Prof. Dr. Nurkan Törer mide kanseri hastalarının midesinin tamamen alınmasından sonra beslenme düzeni hakkında bilgi verdi.
Mide Kanseri Nedir?
Mide kanseri ölümcül bir kanser türü olarak öne çıkar. İlerleyen mide kanseri olgularında kanserli hücreler, kanserin hangi evrede olduğuna göre mide duvarından daha derinlere doğru büyüme eğilimi gösterirler. Mide kanseri olgularının yaklaşık yüzde 95’lik bölümü mide zarında başlar. Yavaş bir ilerleme seyri gösterir. Yavaş seyretmesi semptomların görülmesini ve dolayısıyla da hastalığın teşhisini zorlaştırabilir. Erken tanı konulamayan mide kanseri tedavi edilemediği takdirde tümör oluşma ve bu tümörün mide duvarlarının derinliklerine doğru büyüme riski söz konusudur. Mide ile sınırlı kalmayan kanserli hücreler yakındaki karaciğer ve pankreas gibi organlara yayılabilir ve metastaz yapabilir.
Sağlıksız beslenmek, ailede mide kanseri öyküsü bulunması 65 yaş ve üzeri olmak ve erkek olmak mide kanseri açısından risk grubunda olmak anlamına gelebilir. Aşırı kilolu olmak, alkol ve sigara gibi kötü alışkanlıklar ve benzeri etkenler de mide kanseri riskini arttırabilmektedir. Ancak unutmamak gerekir ki risk faktörlerini taşımayan kişilerde de mide kanseri görülebilmektedir. Türkiye genelinde en yaygın görülen kanser türlerinden biri olan mide kanseri dünya genelinde her yıl 800 bin kişinin yaşamına kaybetmesine neden oluyor. Erkeklerde daha sık görülen bir rahatsızlık mide kanserinin kesin tedavisinde Gastrektomi ameliyatından faydalanılır. Peki hastanın midesi tamamen alındıktan sonra hastalar nasıl beslenir? Gelin birlikte inceleyelim.
Mide Kanserinden Dolayı Mide Tamamen Alınırsa Kendini Yenileyebilir Mi?
Hayır, mide kendisini yenileyebilen bir organ değildir. Midenin bir bölümü çıkartılan hastalarda ince bağırsak geride kalan mideye dikilir. Fakat midenin tamamen çıkartılması gereken durumlarda ince bağırsak yemek borusuna dikilerek, besin geçişi için yeni bir yol oluşturulur. Zaman içerisinde ince bağırsaklar yeni sürece adapte olabilmek için belli bir ölçüde genişleme gösterir. Ancak tam olarak mide fonksiyonu göremez.
Mide Olmadan Yaşanır Mı?
Mide kanserinin kesin tedavisi için midenin bir bölümünün veya tamamının alınması gerekebilir. Bu operasyon gastrektomi ameliyatı olarak adlandırılır. Her iki tabloda da hastanın yaşantısına, belli beslenme kurallarına uyarak devam etmesi gerekir.
Gastrektomi ameliyatı geçiren hastaların ameliyattan sonra erken entral beslenme ile desteklenebileceği ve erken dönemde oral beslenmenin gastrointestinal fonksiyonların iyileşmesini destekleyebileceği düşünülmektedir.
Gastrektomi Geçirmiş Hastalarda, Komplikasyon Açısından En Önemli Riskler Nelerdir?
- Folat, demir ve B12 eksikliği
- Megalobastik anemi
- Kaşeksi
- Düşük protein sindirimi
- Duping sendromu
Gastrektomiden Sonra Beslenmeye Nasıl Başlamalı?
- Gastrektomi ameliyatı gerçekleştirildikten sonra hastanın beslenmeye berrak sıvılarla başlanıp zamanla aşamalı olarak püre ve katı yiyeceklere geçmesi gerekir.
- Yüksek kalorili, protein bakımından zengin, şeker ve karbonhidrat oranı düşük bir beslenme düzeni tavsiye edilir. Ameliyatın ardından hastanın midesi olmadığı için tüketilen gıdalar bağırsaklara hızlı şekilde geçer. Bu da hastalarda dumping sendromu görülmesinin temel nedenidir. Dumping sendromunun önlenmesi için şeker kısıtlı, protein ve kalorisi yüksek bir diyet önerilir. Bu sayede hastanın kilo kaybı önlenmeye ve yapım-onarım süreçleri desteklenmeye çalışılır.
- Hastaya beslenirken yiyecekleri uzun süre çiğnemesinin önemi anlatılır.
- Bireysel ihtiyaçlar doğrultusunda özel bir bakım uygulanması gerekir. Öğünlerin sayısı, gıdaların yapısı, sıcaklığı, tadı ve miktarı kişiye ve ihtiyaçlarına göre düzenlenir. Bu sayede sorunların hafifletilmesi sağlanır. Bu aşamada onkoloji diyetisyeninden profesyonel destek alınmalıdır.
- Hastada vitamin ve mineral emilimin yetersiz kalması gibi olası beslenme yetersizliklerine karşı bilinçli olunmalıdır.
Mide Kanseri Ameliyatı Sonrası Dikkat Edilmesi Gerekenler
Mide kanseri ameliyatının ardından midenin tamamı veya büyük bir bölümü vücuttan çıkartılır. Hastanın kalan mide dokusuna veya midenin tamamı alınmışsa yemek borusu ile ince bağırsak birleştirilerek beslenmenin devamlılığı sağlanır. Gıdaları depolamak ve parçalamak için sınırlı bir alan kalır. Aynı zamanda bağlantı yolları da değişir. Bu da besin emiliminin bozulmasına neden olur. Bu yüzden mide kanseri ameliyatı geçiren kişilerin bazı vitamin ve mineral takviyeleri alması ve beslenme alışkanlıklarını yeni duruma adapte etmesi gerekir.
Mide kanseri ameliyatı geçiren kişiler;
- Az az ve sık öğünler halinde beslenmelidir.
- Hızlı yeme davranışından kaçınmalı
- Gıdaları iyice çiğneyerek tüketmeli
- Yemeğin yanında aşırı sıvı tüketmekten kaçınılmalı
- Protein ağırlıklı beslenmeli
- Şekerli, yağlı ve baharatlı gıdalardan uzak durmalıdır.
Mide ameliyatı sonrası ayrıca dikkat edilmesi gereken konular:
- Vitamin ve mineral emilimi zarar göreceği için B12 takviyesi kullanılmalı
- Demir takviyesi alınmalı
- Yemeklerle birlikte tablet halinde pankreas enzimi alınmalıdır.
