Kolon divertikül hastalığı (divertikülozis koli) kişinin kalın bağırsağında meydana gelen ve şekil olarak balona benzeyen küçük kesecikleri ifade eder. Çoğu zaman kalın bağırsak kasının zayıf noktalarına meydana gelen kolon divertikül, eğer sayıca fazla ise divertikülozis olarak tanımlanır. Bu kesecikler herhangi bir sebepten ötürü iltihaplandığında ortaya çıkan hastalık ise divertikülit olarak adlandırılır. Divertikül, kolonun herhangi bir bölümünde oluşabilir. Ancak çoğu zaman kalın bağırsaktaki sigmoid kolon isimli ve rektum yakınındaki bölgede karşımıza çıkar. Ciddiye alınması ve zaman kaybetmeden tedavi edilmesi gereken divertikülit hastalığı 40 yaş üstü yetişkin bireylerde daha sık görülür. 50 yaşın ardından hastalığın görülme sıklığı yüzde otuz seviyelerine ulaşır. Seksen yaş ve üzeri bireylerde ise divertikülit hastalığının görülme sıklığı yüzde yetmiş seviyelerine ulaşır. Adana’da hastalarına hizmet veren Genel Cerrahi Uzmanı Prof. Dr. Nurkan Törer Kolon Divertikül Hastalığı belirtileri, tanı ve tedavi yöntemleri hakkında bilinmesi gerekenleri anlattı.
Kolon Divertikülit Belirtileri Nelerdir?
Hastanın kalın bağırsağında birden fazla sayıda divertikül olması durumu divertikülozis ya da divertiküler hastalık olarak tanımlanır. Divertikülozisi olan her hastada bulguya rastlanmayabilir. Bu hastalığın divertikülite dönüştüğü hastalarda yol açtığı belirtileri sıralamamız gerekirse:
- Hastalıktan etkilenen bölgede oluşan şişlik
- Karın bölgesinde hissedilen hafif kramplar
- Divertikülün oluştuğu bölgede hissedilen ağrı ve hassasiyet
- Karın şişliği
- Gaz çıkarmakta ve dışkılamakta zorlanma
- Yüksek ateş ve üşüme
- İshal
- Nadir görülse de dışkıda kanama
- Kabızlık
- Mide bulantısı ve kusma
- Halsizlik hissi
Divertiküler Hatalık İçin Kimler Risk Altındadır?
Tıp dünyası uzun zamandan beri divertiküllerin oluşmasında kronik kabızlık durumunun etkili olduğunu düşünüyor. Kronik kabızlık yaşayan insanlarda kolon yani kalın bağırsak; dışkıyı hareket ettirebilmek için dazla miktarda güç kullanır. Bu durum kalın bağırsaktaki basıncın artmasına neden olur. Kalın bağırsak basıncının artması, kolonun zayıf noktalarında divertikül oluşması için uygun bir zemin hazırlar. Hasta eğer lif bakımından zengin gıdalara beslenme rutininde yer vermiyorsa bu durumda da divertikül oluşumu riski artar. Kolon divertikül hastalığına dair risk faktörlerini sıralamamız gerekirse:
- 50 yaş ve üzeri olmak
- Erkek olmak
- Obezite sorunu yaşamak
- Fiziksel olarak aktif bir yaşam tarzından uzak olmak
- Antiinflamatuvar ilaçlar kullanıyor olmak
- Sigara kullanmak
- Bağırsak mikrobiyotasında değişikliklerin yaşanması
- Genetik olarak divertikül oluşumuna yatkın olmak
Kolonda (Kalın Bağırsakta) Divertikül Oluşumu Önlenebilir Mi?
Kalın bağırsakta divertiküllerin oluşmasını önlemek için alabileceğiniz tedbirler şu şekildedir:
- Düzenli egzersizler yapmak alabileceğiniz ilk önlemdir. Zira hareket halinde olmak kişinin kalın bağırsağındaki basıncın azalmasını sağlar. Bu da kabızlık yaşanmasına engel olur. Bu yüzden günde en az otuz dakika süresince egzersiz yaparsanız divertikül oluşma riskini azaltabilirsiniz.
- Her insanın çocukluk ve gençlik döneminden itibaren lif bakımından zengin bir beslenme rutini oluşturması gerekir.
- Bunun yanı sıra gün içerisinde en az sekiz bardak su tüketmek de divertikül riskini azaltmaktadır. Unutmamak gerekir ki çay veya kahve gibi içecekler suyun işlevlerini yerine getiremez. Aksine çay ve kahve gibi içeceklerin fazlaca tüketilmesi kabızlık sorununa yol açabilir.
- Gündelik yaşamdaki stres unsurlarını baskılamak, sigara tüketimini bırakmak da kolon divertiküllerinin oluşmasına karşı alabileceğiniz tedbirler arasındadır.
Divertikülit Tanısı Nasıl Konur?
Kolon divertikülleri çoğu zaman herhangi bir belirti vermez. Genellikle başka bir hastalığı incelemek için yapılan tetkikler sırasında tesadüfen fark edilirler. Kalın bağırsakta divertikülit meydana geldiğinde semptomlar da görülmeye başlar. Kolon divertikülit hastaları genellikle doktora şiddetli bir karın ağrısı şikayeti ile başvururlar. Doktor hastanın tıbbi öyküsünü dinler ve gerekli görürse rektal muayene yapar. Bir kitle olup olmadığı, rektal kanamanın söz konusu olup olmadığı, hastanın rektumunda ağrı ya da hassasiyet yaşayıp yaşamadığı tespit edilir. Bazı hastalıkların gösterdiği belirtiler divertikülit belirtileri ile benzerlik gösterebilir. Bu yüzden belirtilerin kaynağı olan hastalığı tespit etmek için bazı tetkikler uygulanabilir. Kolon divertikülit tanısında kullanılan tetkikler şu şekildedir:
- Gaita testi
- Ultrasonografi
- MR
- Bilgisayarlı Tomografi
- Kadınlar için pelvik muayene
- İdrar testi
- Kan testleri
Tüm bunların yanı sıra doktor kolonoskopi tetkikine de başvurabilir. Bu yöntemde ucunda bir ışık ve kamera bulunan bir tüp ile hastanın kalın bağırsağını incelemek mümkündür. Dİvertikülit iltihabının en alevli olduğu zamanlarda kolonsokopi tetkiki tehlike yaratabileceği için bazen kolonoskopi işlemi ertelenebilir. Şiddetli kanamanın söz konusu olduğu vakalarda kanamanın yerini tespit etmek için anjiyografi yöntemi de uygulanabilmektedir.
Divertikülitin Komplikasyonları Nelerdir?
Kolon divertikülit hastalığı başlangıç evresindeyken tanı konulursa hafif atlatılabilen bir rahatsızlıktır. Fakat vakaların yaklaşık dörtte birinde şiddetli komplikasyonlar yaşanabilir. Bu komplikasyonlar şu şekildedir:
- Divertikülit oluşan bölgede içi irin dolu apse oluşumu
- Cilt altındaki yumuşak dokulara yayılan flegmon isimli iltihaplanmalar.
- İki organ arasında ya da deri ve organ arasında, olmaması gereken bir fistülün oluşması
- Divertikülit kaynaklı iltihaplanmanın bölgede ödem yaratması ve bu ödemin dışkı hareketine engel olarak bağırsak tıkanıklığı meydana getirmesi. Bu durumda hastalar dışkılamakta ve gaz çıkartmakta zorlanırlar.
- Kimi zaman divertikülit ilerleyerek delinir. Bu durumda içeriğinde bulunan iltihap ve dışkı karın boşluğuna yayılım gösterir. Bu durum divertikülit perforasyonu ismi verilen karın içi iltihaplanmaya neden olur. Erken müdahale edilmez ise ölümcül sonuçlar doğurabilir.
Divertikülit Nasıl Tedavi Edilir?
Hafif şiddetteki kolon divertikülit vakalarında evde tedavi uygulamaları yeterli olabilmektedir. Bu gibi durumlarda beslenme ve yaşam tarzında yapılacak değişikliklerle sonuç alınabilir. Lif bakımından zengin gıdalarla beslenmek, bolca su tüketmek, hareketli bir yaşam tarzı benimsemek ve kabız olmamak bu önlemler arasındadır. Kalın bağırsağında divertikülü olan kişiler bolca sebze ve meyve tüketmeli, kırmızı et tüketimini azaltmalı, tahıl ve baklagille beslenmelidir.
Divertikülit tedavisinde uygulanacak yöntem hastanın genel sağlık durumuna, yaşına ve hastalığın şiddetine göre şekillenir. Divertikülit komplikasyonlarının önlenmesi için en önemli nokta tanının erken konulması ve tedaviye erken başlanmasıdır. Şiddetli olmayan vakalarda oral antibiyotikler, spazm çözücüler ve ağrı kesici ilaçlarla sonuç alınabilir. Hasta olabildiğince sıvı beslenmeli ve yatakta istirahat etmelidir.
Şiddetli vakalarda hastanın hastane yatışına karar verilebilir. Antibiyotik uygulamaları ve ağrı kesiciler damar yolundan yapılır. Hastanın kısa süreliğine ağızdan beslenmesi durdurulabilir. Akut evre geçtikten sonra sıvı beslenmeye başlanabilir.
Eğer kolon divertikülit apseye dönüşürse apsenin tomografi ve ultrason eşliğinde boşaltılmasına karar verilebilir. Bu şekilde apse boşaltılamazsa ameliyat seçeneği gündeme gelir.
Divertikülitin yırtılması halinde peritonit yani yaygın karın zarı iltihabı gelişebilir. Bu durumda da hastanın acilen ameliyata alınması gerekir. Bu hastalarda damardan antibiyotik verilse bile ağrı, hassasiyet ve ateş şikayetleri düzelme göstermez. Hasta ameliyata alındığında batın temizlenir ve kalın bağırsağın sorunlu bölgesi çıkartılır.
Eğer hastanın bağırsağı delinmemişse, şiddetli bağırsak enfeksiyonu veya apse oluşumu varsa bağırsak uçlarını birleştirmek riskli olabilir.. Bu gibi komplikasyonlar hastanın bir süre kolostomiye ihtiyaç duymasına neden olur. Kalın bağırsak uçları geçici bir süreyle karın duvarına bağlanır ve büyük abdestin bir süre torbaya gelmesi gerekir. 10 ila 12 haftanın ardından iltihabi tablo düzelir ve hastanın genel sağlık durumu elverişliyse kolostomi kapatılır. Bu aşamadan sonra hasta günlük yaşantısına geri dönebilir.
Divertikülit kimi zaman idrar kesesi ya da ince bağırsakta fistül oluşumuna yol açabilir. Bu tablolarda fistül çıkartılarak hasar gören organ onarılır. Divertikülit atağı sık sık tekrar eden hastalarda komplikasyonların önlenebilmesi için cerrah, elektif cerrahi seçeneğine başvurabilir. Yani sık tekrarlayan hafif ataklarda da ileri evre ataklara fırsat vermeden her şeyin kontrol altında olduğu bir dönemde hastalıklı kalın bağırsak kısımları çıkartılarak hasta sağlığına kavuşabilir.
Divertiküler Hastalık İçin Beslenme Önerileri Nelerdir?
Divertiküler hastalar kırmızı et tüketimini olabildiğince sınırlandırmalıdır. Lif bakımından daha zengin bir beslenme rutini takip edilmelidir. Lif zengini gıdalar arasında:
- Kabuklu elma
- Bulgur
- Tam buğday ekmeği
- Armut
- Tahıl gevreği
- Brokoli
- Bezelye
- Karalahana
- Mercimek
- Barbunya v.s bulunur.
Kolon divertikülitten korunmak için lifli beslenmenin yanı sıra bol miktarda su tüketmek, fiziksel egzersizler yapmak, sigarayı bırakmak ve kabızlıkdan sakınmak da önemlidir. Obez bireylerin kilo vermeleri ve sağlıklı kiloya ulaşmaları da divetikülit riskini azaltır.
Meckel Divertikülü Nedir?
Bazı bebekler doğduğu sırada bile divertiküle sahiptir. Bu divertikülün iltihaplanmasına meckel divertiküliti olarak tanımlanır. Meckel divertiküliti kanlı dışkı, rektal kanama, kusma ve karın ağrısı gibi semptomlara neden olur. Meckel divertikülü ancak cerrahi operasyonla tedavi edilebilir.
Siz de kolon divertikülü belirtileri gösteriyorsanız geç kalmadan uzman bir doktora başvurmalısınız.
Divertikülozis ile Divertikülit Arasındaki Fark Nedir?
Kolonda divertikül bulunması her zaman için aktif bir hastalık ya da iltihap olduğu anlamına gelmez. Divertikülozis, kalın bağırsak duvarında divertikül isimli küçük keseciklerin bulunması anlamına gelir. Bu kesecikler herhangi bir şikayet yaratmayabilir. Bu yüzden başka bir nedenle gerçekleştirilen görüntüleme tetkikleri veya kolonoskopi tetkiki sırasında tesadüfen tespit edilir.
Divertikülit ise bu keseciklerden bir veya birden fazlasının iltihaplanmasını ifade eder. Karın ağrısı, bağırsak alışkanlıklarında değişiklikler, hassasiyet ve yüksek ateş gibi semptomlar genellikle divertikülit geliştiğinde karşımıza çıkar. Divertikülozis ve divertikülit arasındaki farkın anlaşılması hastanın takip ve tedavi planlaması açısından önem taşır.
Divertikülit Atağı Tekrarlar mı?
Divertikülit geçiren her hastada, hastalık nüks etmez. Bunun yanı sıra bazı kişilerde tekrarlayan divertikülit atakları görülebilir. Nüks eden divertikülit ataklarının değerlendirilmesinde sadece atak sayısına değil aynı zamanda hastanın yaşı, geçmiş atakların şiddeti, hastanın genel sağlık durumu, fistül, apse veya perforasyon benzeri komplikasyonların gelişip gelişmediğine de bakılır.
Özellikle komplikasyon oluşturan divertikülit geçiren hastalar ve tekrarlayan atakları olan hastalarda elektif cerrahi seçeneği değerlendirilir. Günümüzde cerrahi operasyon kararı kaç kez divertikülit geçirildiğine göre değil hastanın ihtiyaçları doğrultusunda kişiye özel olarak alınır.
Divertikülit Ameliyatında Hangi Bağırsak Bölümü Çıkarılır?
Cerrahi tedavide amaç divertiküllerin en yoğun bulunduğu ve hastalığın komplikasyonlara yol açan kolon bölümünün çıkartılmasıdır. Divertikülitin özellikle sigmoid kolonda oluşmasından dolayı en yaygın kullanılan cerrahi seçenek sigmoid kolektomidir.
Ameliyat esnasında hastalıklı bağırsak bölümü çıkarıldıktan sonra hastanın durumu elverişliyse sağlıklı bağırsak uçları tekrardan birleştirilebilir. Bu bağlantı anastomoz olarak adlandırılır. Fakat ileri seviyede iltihap, yaygın enfeksiyon ve perforasyon gibi bir durum söz konusu ise bağırsakların hemen birleştirilmesi güvenli olmayabilir. Bu gibi hallerde hastaya geçici veya kimi zaman kalıcı kolostomi uygulanabilir.
Laparoskopik Divertikülit Ameliyatı Kimler İçin Uygundur?
Divertikülit sebebiyle cerrahi operasyon gereken hastaların tümüne aynı ameliyat yöntemi uygulanmaz. Laparoskopik ameliyat kararı, hastalığın yaygınlığı, geçmişteki karın ameliyatları ve karın içindeki iltihaplanmanın seviyesi dikkate alınarak ve hastanın genel sağlık durumu gözetilerek cerrah tarafından alınır.
Uygun görülen hastalarda laparoskopik cerrahi yöntemi önemli avantajlar sağlar. Minimal kesilerle gerçekleştirildiği için daha az ağrı şikayeti yaşanır. Hastanede kalınması gereken süre daha da kısalır. Hastalar günlük yaşantılarına ve aktivitelerine daha çabuk döner. Fakat ameliyat sırasında hastanın güvenliği açısından eğer gerekli görülürse açık cerrahi yöntemine geçilebilir. Bu karar bir komplikasyon değildir. Aksine cerrahi güvenliği sağlamak için alınan bir karardır.
Divertikülit Sonrası Kolonoskopi Ne Zaman Yapılır?
Akut divertikülit ağrısı esnasında genellikle ilk başvurulan tanı yöntemi kolonoskopi değildir. Özellikle aktif bir iltihaplanma dönemi söz konusuysa kolon duvarının hassas olmasından dolayı işlemin ertelenmesi gerekebilir. Akut dönem kontrol altına alındıktan sonra doktor, hastanın mevcut durumuna göre kolonoskopi uygulanmasını tavsiye edebilir.
Kolonoskopinin amacı sadece divertiküllerin değerlendirilmesini sağlamak değildir. Aynı şekilde benzer belirtilere neden olabilecek başka bağırsak hastalıklarının ve kolon kanseri ihtimalinin dışlanması da bu incelemenin amaçları arasındadır. Kolonoskopinin zamanlaması hastanın klinik durumuna ve geçmişteki travma öykülerine göre belirlenmelidir.
Kolon Divertikülit Cerrahisi Hizmeti Sunduğumuz Şehirler Hangileri?
Adana’da Prof. Dr. Nurkan Törer ve ekibi, gelişmiş cerrahi teknolojisiyle kolon divertikülit tedavilerinde öncü konumda... Hatay, Gaziantep, Mersin, Kayseri, Diyarbakır, Osmaniye, Şanlıurfa, Malatya, Konya, Nevşehir, Kilis, Aksaray, Adıyaman, Elazığ, Batman, Siirt, Şırnak, Muş, Karaman, Yozgat, Hakkari, Kahramanmaraş, Erzincan ve Niğde gibi farklı illerden gelen hastalar, minimal invaziv robotik ve laparoskopik ameliyatlarla güvenli tedavi olanağı buluyor.
Kolon Divertikülit Cerrahisi Fiyatları Nasıl Belirlenir?
Ameliyat fiyatları, hastanın sağlık durumu, kullanılan robotik cerrahi sistemler, cerrahın deneyimi ve hastanenin teknik donanımına göre değişir. Ayrıca hizmet verilen bölge ve ameliyat öncesi-sonrası süreçler fiyatı etkiler. Güncel fiyat bilgisi için bizimle iletişime geçerek tedavi sürecinize güvenle yön verebilirsiniz.
Kolon Divertikül Hastalığı Hakkında Sıkça Sorulan Sorular
Divertikülit kansere dönüşür mü?
Divertikülitin doğrudan kolon kanserine dönüşmesini söyleyemeyiz. Fakat benzer semptomlar gösterebilen kolon kanseri ihtimalinin dışlanması için doktor gerekli görürse kolonoskopik değerlendirmeye başvurulur.
Divertikülit ağrısı nerede hissedilir?
Divertikülitin en yaygın görüldüğü sigmoid kolon sebebiyle ağrı şikayetleri genellikle karnın sol alt kısmında hissedilir. Fakat ağrının lokasyonu hastalığın yerleşimine göre her hasta için farklılık gösterebilir.
Divertikülit ameliyatı zor bir ameliyat mıdır?
Ameliyatın zorluk düzeyi iltihaplanmanın yaygınlığına, hastalığın evresine ve komplikasyonların olup olmadığına göre değişir. Komplike divertikülit olgularında diğer basit vakalara kıyasla daha kapsamlı bir cerrahi operasyon gerekebilir.
Divertikülit ameliyatında kolostomi kesin olarak açılır mı?
Hayır, her hasta için kolostomi uygulanması gerekli değildir. Bağırsağın güvenli içimde yeniden birleştirilebileceği vakalarda primer anastomoz uygulanabilir. Fakat ağır bir enfeksiyon ya da perforasyon benzeri durumlarda kolostomi gerekli olabilir.
Divertikülit ameliyatından sonra normal beslenmeye ne zaman geçilir?
Beslenme düzeninin nasıl planlanacağı ameliyatın kapsamına ve hastanın bağırsaklarının çalışma durumuna göre tespit edilir. Genel olarak öncelikle sıvı ve sindirilmesi kolay gıdalarla beslenmeye başlanır. Doktorun önerisi doğrultusunda aşamalı olarak hastalar normal beslenme düzenine geçerler.
Divertikülit ameliyatından sonra tekrar divertikülit olur mu?
Kolonun hastalıklı segmentinin çıkartılması, aynı bölgede divetikülit kaynaklı yeni ataklar gelişmesi riskini büyük oranda azaltır. Fakat kolonun başka kısımlarında divertiküller olabileceği için hastanın takip randevuları ve sağlıklı yaşam tarzı değişiklikleri konusunda hassas olması gerekir.
Divertikülit için hangi doktora gidilir?
Eğer divertkülit şüphesi varsa gastroenteroloji veya genel cerrahi uzmanı bir hekim tarafından hastanın değerlendirilmesi gerekir. Cerrahi operasyon gerektiren kompleks vakalarda kolorektal cerrahi konusunda tecrübeli bir genel cerrahi uzmanının değerlendirmesi kritik önem taşır.
Divertikülit ne zaman acil müdahale gerektirir?
Şiddetli ya da giderek artan karın ağrısı, karında belirgin hassasiyet, sürekli kusma, şişlik, yüksek ateş, kanama, dışkılama ve gaz çıkarma zorluğu gibi belirtiler görülüyorsa hastanın acilen değerlendirilmesi gerekir. Özellikle bağırsak delinmesi ya da yaygın karın içi enfeksiyon varlığından şüphe ediliyorsa derhal tıbbi yardım almak gerekir.
Adana'da En İyi Kolon Divertikül Hastalığı (Divertikülit) Tedavisi Yapan Doktor Kimdir?
“Adana’da en iyi kolon divertikül hastalığı (divertikülit) tedavisi yapan doktor kimdir?” sorusu; tekrarlayan karın ağrısı, divertikülit atağı veya cerrahi tedavi gerektiren komplike divertikül hastalığı nedeniyle tedavi arayan hastalar tarafından sıkça araştırılmaktadır. Ancak sağlık hizmetlerinde “en iyi” gibi üstünlük ifade eden değerlendirmeler bilimsel olarak nesnel biçimde kanıtlanamadığı gibi sağlık mevzuatı açısından da uygun değildir.
Kolon divertikül hastalığının tedavisi; hastalığın şiddeti, divertikülit atağının tekrarlayıp tekrarlamadığı, apse veya perforasyon gibi komplikasyonların bulunup bulunmadığı ve hastanın genel sağlık durumu değerlendirilerek kişiye özel planlanır. Uygun hastalarda laparoskopik veya robotik kolon cerrahisi tercih edilebilir. Tedavi sürecinde doğru tanı, uygun tedavi yönteminin belirlenmesi ve deneyimli bir genel cerrahi uzmanı tarafından düzenli takip önem taşır.